Steeds meer Limburgse gemeenten nemen concrete maatregelen om hun publieke ruimte klimaatrobuuster te maken. Zowel in Peer als in Maaseik wordt ingezet op ontharding, vergroening en een betere waterinfiltratie. Daarmee spelen lokale besturen in op uitdagingen zoals droogte, wateroverlast en hittestress.
In Peer leidde een oproep aan inwoners om verharde bermen te vervangen door groene grasstroken tot een opvallend resultaat. Maar liefst 44 inwoners schreven zich in voor de actie, goed voor ruim 1.845 vierkante meter extra ontharding. Samen met eerdere inspanningen van de stad wordt zo meer dan 5.500 vierkante meter verharding weggehaald.
Ook in Maaseik wordt volop gewerkt aan een groenere publieke ruimte. In Opoeteren kreeg het project Stroomdal Bosbeek de aftrap, waarbij het Kerkplein en de omgeving rond de kerk worden onthard en vergroend. Meer dan 4.000 vierkante meter verharding maakt plaats voor groen en waterinfiltratie. Het project moet niet alleen bijdragen aan een aangenamere leefomgeving, maar ook helpen om het centrum beter te beschermen tegen wateroverlast.
De projecten in Peer en Opoeteren staan niet op zichzelf. Lokale besturen zoeken steeds vaker naar manieren om hun grondgebied weerbaarder te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering. Meer ruimte voor water en groen helpt niet alleen om wateroverlast te beperken, maar draagt ook bij aan verkoeling tijdens warme periodes, een betere biodiversiteit en een aantrekkelijkere leefomgeving.
Ook elders in Limburg zien we gelijkaardige initiatieven opduiken. In Hamont-Achel wordt de omgeving achter het stadhuis omgevormd van een verharde doorgang tot een groene wandelverbinding met verschillende tuinzones. Ook Pelt zorgt voor een groenere invulling van de Nieuwe Markt waarbij verharding plaats maakt voor beplanting en extra groeiruimte voor bomen.
Daarnaast groeit ook de aandacht voor het opvolgen en beheersen van verharding. Uit recente berichtgeving blijkt dat de verhardingsgraad in Vlaanderen nog steeds hoog ligt en dat lokale besturen steeds vaker inzetten op controle en handhaving van niet-vergunde verhardingen. Binnen Limburg behoren onder meer Genk en Maasmechelen tot de gemeenten die actief inzetten op dergelijke controles. Dat onderstreept dat ontharding vandaag niet alleen een kwestie is van nieuwe projecten realiseren, maar ook van het behouden en beschermen van onverharde ruimte.
Als kers op de taart is Genk als het ware een echte pionier in dit verhaal. In het kader van het project Hittebestendige Steden onderzoekt de Universiteit Gent er sinds 2023 de impact van ontharding en vergroening op het lokale klimaat. De eerste resultaten tonen aan dat ingrepen zoals het nieuwe Stadsbos effectief bijdragen aan een koelere leefomgeving. Zo werd op warme dagen een verschil tot 8 graden in stralingstemperatuur gemeten dankzij extra groen en schaduw. Het onderzoek bevestigt daarmee wetenschappelijk wat veel lokale besturen vandaag al in de praktijk ervaren: een slimme combinatie van ontharding, vergroening en waterbeheer kan een belangrijke bijdrage leveren aan het beperken van hittestress in stedelijke omgevingen.
Doch staan gemeenten voor de uitdaging om de juiste keuzes te maken. Waar heeft ontharding de grootste impact? Welke buurten zijn gevoelig voor wateroverlast of hittestress? En hoe kunnen investeringen maximaal bijdragen aan zowel leefkwaliteit als klimaatbestendigheid? En misschien de moeilijkste vraag van allemaal: hoe betrekken we hierbij de inwoners om ook op eigen percelen actie te ondernemen?
Om dergelijke afwegingen te maken, wordt een goed inzicht in het grondgebied steeds belangrijker. Actuele geo-data en ruimtelijke analyses helpen lokale besturen om uitdagingen en kansen zichtbaar te maken en prioriteiten te bepalen.
Met MyCSN GEO kunnen gemeenten verschillende databronnen samenbrengen in één digitale omgeving. Via kaarten, luchtfoto’s, databronnen en analyses ontstaat een digitale weergave van het grondgebied die beleidsmakers ondersteunt bij ruimtelijke, klimaat- en beheergerelateerde vraagstukken.
Zo krijgen steden en gemeenten sneller een accuraat zicht op onder meer verharde oppervlakken, groenstructuren, watergevoelige zones en mogelijke impactgebieden. Dat maakt het eenvoudiger om projecten rond ontharding, vergroening en waterbeheer gericht te plannen, op te volgen en te onderbouwen.
Naarmate klimaatadaptatie een grotere plaats krijgt binnen het lokaal beleid, groeit ook het belang van betrouwbare data en inzichten. Want hoe beter een bestuur zijn grondgebied kent, hoe gerichter het kan investeren in een toekomstbestendige leefomgeving.
Bekijk onze cases.
- Extreme hitte heeft niet alleen impact op ons comfort, maar ook op onze energiefactuur. Door de combinatie van een hogere energievraag en een lagere productiecapaciteit staan elektriciteitsprijzen tijdens hittegolven steeds vaker onder druk. Slimme energiesturing en een flexibel energiesysteem worden daardoor belangrijker dan ooit.
- Mijn Stadsapp blijft stevig groeien en bevestigt haar rol als centrale digitale schakel tussen inwoners en lokale besturen. Wat begon als een handige manier om inwoners op de hoogte te houden van lokaal nieuws en dienstverlening, is uitgegroeid tot een breed platform dat inwoners informeert, ondersteunt en verbindt met hun gemeente.
- Sinds kort kan je BE-Alert notificaties ontvangen via Mijn Stadsapp. Dit is uniek, Mijn Stadsapp is de eerste app in België die een BE-Alert integratie heeft.
Om de noden van lokale besturen rond mobiliteitsbeleid beter te begrijpen, voerde s‑Lim dit voorjaar een brede bottom‑up bevraging uit bij steden en gemeenten. Het doel van deze verkenning was om op basis van concrete praktijkervaringen te komen tot een kwalitatief, werkbaar en relevant product en/of dienstverlening die lokale besturen ondersteunt bij de uitvoering van hun mobiliteitsbeleid.
De gemeente Oudsbergen zet data en technologie in om haar operationele efficiëntie te verhogen. Met behulp van MyCSN GEO optimaliseert de technische dienst het beheer van openbare assets, zoals infrastructuur en groenelementen.
De verkeersdruk rond de wetenschapscampus in Diepenbeek neemt jaarlijks toe. Om deze uitdaging aan te pakken, bundelen Limburg DC, UHasselt, de gemeente Diepenbeek en s-Lim hun krachten in een innovatief project. Door het combineren van eigen tellingen (met fietslussen en magnetometers) en floating car data (van TomTom) krijgen ze gedetailleerd inzicht in de herkomst, routes en snelheden van het verkeer.